Czy likwidacja płacy minimalnej to naprawdę powrót do XIX-wiecznego wyzysku i pracy „za miskę ryżu”? To opowieść dla ludzi, którzy ekonomię znają wyłącznie z facebookowych memów. Czas spojrzeć na fakty, których boją się politycy.

Mit 1: Bez ustawy będziemy pracować za darmo

Wielu najszybciej rozwijających się gospodarek świata nie posiada ustawowej płacy minimalnej. Efekt? Najwyższa jakość życia na globie.

Szwajcaria: Najwyższe płace w Europie. Płaca minimalna? Zero.
Skandynawia (Dania, Szwecja, Norwegia): Brak ustawowego minimum. Płace ustalane są naturalnie między pracownikami a pracodawcami.
Singapur i Hongkong: Symbole cudów gospodarczych ostatnich dekad.

Jakoś nikt tam nie umiera pod płotem. Dlaczego? Bo siłą napędową jest konkurencja o pracownika, a nie papierowa ustawa.

Mit 2: Płaca minimalna chroni najsłabszych

W rzeczywistości płaca minimalna nie chroni słabych – ona ich eliminuje z rynku pracy. Jeśli podnosisz próg wejścia powyżej wartości, jaką generuje dany pracownik, po prostu go zwalniasz.

Kogo system wycina jako pierwszych?

Młodych bez doświadczenia.
Ludzi po długich przerwach zawodowych.
Studentów uczących się zawodu.
Imigrantów (co na to aspirująca do empatii lewica?).

To prosta matematyka: nie zatrudnisz kogoś za 4000 zł, jeśli jego praca przynosi firmie 3000 zł. Taka osoba ląduje na zasiłku zamiast zdobywać doświadczenie.

Mit 3: Podwyżka minimum to bogatsze społeczeństwo

To iluzja. Jeśli firma musi płacić więcej, niż wynosi efektywność stanowiska, uruchamia się łańcuch negatywnych skutków:

Wzrost cen: Konsument płaci za „podwyżkę” w kasie sklepu.
Ograniczenie rekrutacji: Firmy boją się nowych etatów.
Ucieczka kapitału: Produkcja przenosi się za granicę.
Automatyzacja: Kasy samoobsługowe to bezpośredni skutek zbyt wysokich kosztów pracy.

Efekt: Ludzie mają wyższą płacę na papierze, ale ich realna siła nabywcza spada. Realnie biedniejemy.

Mit 4: Bez minimum zarobimy „5 złotych za godzinę”

Zniesienie płacy minimalnej przywraca realną konkurencję. Daje szansę tym, którzy dziś są „niezatrudnialni”. Pozwala im wejść do gry, nauczyć się fachu i dzięki temu negocjować wyższe stawki w przyszłości.

O tym mówił kiedyś Balcerowicz, ale dopiero dziś mówi się o tym wprost, bez pudru: płaca minimalna zabija rynek pracy.

Podsumowanie: Wybór należy do nas

Dane z krajów bez minimum są jasne: niższe bezrobocie, wyższa produktywność i większa mobilność społeczna.

Musimy sobie odpowiedzieć na pytanie: chcemy systemu, który pozwala ludziom wchodzić na rynek i piąć się w górę, czy systemu, który zamyka ich na zasiłkach pod płaszczem „ochrony”?

Wierzyć, że płaca minimalna rozwiąże biedę, to jak wierzyć, że regulacja ceny chleba rozwiąże problem głodu.