Wyszliśmy poza chrześcijańską bańkę!

Date:

PROLOG

Tysiące osób przeszły ulicami Hagi w obronie życia

Około 15 tysięcy osób uczestniczyło w sobotę, 14 listopada, w tegorocznym Marszu dla Życia w Hadze. Uczestnicy manifestacji, organizowanej corocznie, przypomnieli o konieczności ochrony ludzkiego życia od poczęcia i wyrazili sprzeciw wobec aborcji. Tegoroczne wydarzenie przyciągnęło większą liczbę uczestników niż poprzednie edycje.

Na wzrost zainteresowania marszem mogły wpłynąć narastające kontrowersje związane z holenderską polityką bioetyczną. Szczególne emocje wywołała sprawa pierwszego udokumentowanego przypadku eutanazji dziecka, które nie ukończyło 12 lat. Do śmierci dziecka doszło pod koniec 2025 roku. Informacja o tym zdarzeniu pojawiła się w czerwcowym raporcie ministra zdrowia. We wrześniu komisja dyscyplinarna stwierdziła, że lekarz przeprowadził procedurę z zachowaniem należytej staranności. Dyskusję społeczną wywołała również październikowa wiadomość przekazana przez premiera Roba Jettena. Poinformował on, że wraz ze swoim partnerem oczekuje dziecka, które ma przyjść na świat dzięki macierzyństwu zastępczemu.

Obrońcy życia zwracają także uwagę na skalę aborcji w Holandii. Każdego roku dochodzi tam do blisko 40 tysięcy takich przypadków. Marsz, zgodnie z wieloletnią tradycją, przebiegał w milczeniu. Ta forma protestu miała symbolicznie przypominać o dzieciach nienarodzonych, które same nie mogą zabrać głosu w swojej sprawie. Wśród uczestników widoczne były transparenty z hasłami „Za społeczeństwo wolne od aborcji” oraz „Prawa człowieka zaczynają się w łonie matki”. Nie zabrakło modlitwy różańcowej i śpiewu pieśni religijnych. W wydarzeniu uczestniczyło wiele rodzin, również z małymi dziećmi.

Nie obyło się bez sprzeciwu ze strony przeciwników marszu. W jednym z punktów trasy około 80 kontrmanifestantów próbowało zagłuszyć uczestników, korzystając z megafonów i skandując hasła wymierzone w organizatorów oraz osoby biorące udział w wydarzeniu. Nie doszło jednak do bezpośrednich starć. Obie grupy oddzielał kanał, co zapobiegło fizycznej konfrontacji. Część uczestników Marszu dla Życia odpowiedziała na prowokacje modlitwą w intencji swoich adwersarzy. Tegoroczna manifestacja pokazała, że kwestia ochrony życia pozostaje istotnym tematem debaty społecznej w Holandii, a środowiska pro-life nadal potrafią mobilizować tysiące osób.

Z Arthurem Alderliestenem, holenderskim teologiem i etykiem, rozmawia Henryk Piec

Tegoroczny Marsz dla Życia w Hadze zgromadził około 15 tysięcy uczestników – więcej niż w poprzednich latach. Jakie są, Pana zdaniem, przyczyny rosnącej frekwencji? Czy świadczy ona o rzeczywistej zmianie społecznej w Holandii, czy raczej o mobilizacji środowisk chrześcijańskich w odpowiedzi na coraz to bardziej radykalne postulaty zwolenników aborcji?

Rosnącej świadomości wśród chrześcijan nie można oddzielać od przemian zachodzących w całym społeczeństwie. Chrześcijanie również współtworzą rzeczywistość społeczną i nadają jej określony kształt. Radykalizacja postulatów ruchu proaborcyjnego nie jest zjawiskiem charakterystycznym wyłącznie dla Holandii – obserwujemy ją w całej Europie. Szczególnie niebezpieczny jest proces normalizacji aborcji, przedstawianej jako forma opieki zdrowotnej i przysługujące kobiecie prawo. Samo takie podejście uważam za wyjątkowo szkodliwe.

15 tysięcy demonstrujących robi jednak wrażenie.

Na frekwencję złożyło się na kilka konkretnych wydarzeń. W marcu za pośrednictwem strony internetowej udostępniono możliwość uzyskania tabletek aborcyjnych. Stało się to kosztem należytej troski o kobietę, a tym bardziej o nienarodzone dziecko, które w tej całej operacji nie odgrywa absolutnie żadnej roli. Tylko w ubiegłym roku przeprowadzono niemal 40 tysięcy aborcji! Nigdy wcześniej liczba ta nie była tak wysoka. Szczególnie wstrząsający jest wzrost liczby aborcji wśród dziewcząt poniżej 15. roku życia. W holenderskich szpitalach, klinikach aborcyjnych, domach i mieszkaniach przelano krew niemal 40 tysięcy dzieci znajdujących się w łonach matek… W lipcu ogłoszono pilotażowy program, w ramach którego holenderskie szpitale mogą przeprowadzać również aborcje ze wskazań społecznych w przypadku ciąż między 22. a 24. tygodniem. Chodzi o dzieci, które mogą już przyjść na świat żywe, ale następnie nie otrzymają aktywnej pomocy medycznej i będą umierać w samotności. Istnieje więc niebezpieczeństwo, że szpital – miejsce, którego misją powinna być ochrona życia i leczenie – stanie się przestrzenią, gdzie zadawania będzie śmierć najbardziej bezbronnym. To właśnie ta ostatnia kwestia sprawiła, że również osoby spoza chrześcijańskiej bańki społecznej zaczęły dostrzegać, iż takiego postępowania nie wolno uznawać za coś normalnego.

Ogólne poruszenie wywołała pierwsza udokumentowana sprawa eutanazji dziecka poniżej 12. roku życia. Jak holenderskie społeczeństwo zareagowało na tę informację? Czy dostrzega Pan związek między rosnącą akceptacją eutanazji a osłabieniem przekonania, że każde ludzkie życie ma niezbywalną wartość – niezależnie od wieku, stanu zdrowia czy stopnia samodzielności?

Wolałbym pozostawić to pytanie bez odpowiedzi. Koncentrujemy się na aborcji i  hodowli embrionów. W innym materiale informacyjnym zauważyłem, że wspomniana przez Pana kwestia została przedstawiona jako jeden z powodów organizacji marszu. Jest to jednak błędne założenie – nigdy nie wypowiadałem się na ten temat.

Wspominał Pan o trzech grupach, które obecnie kształtują holenderską debatę na temat ochrony życia: zwolennikach aborcji, coraz aktywniejszych chrześcijanach oraz osobach, które nie zajęły jeszcze jednoznacznego stanowiska. Jak skutecznie dotrzeć do tej ostatniej grupy? Jakich argumentów i metod komunikacji powinien używać ruch pro-life, aby przekonywać ludzi, którzy nie podzielają jego przekonań religijnych?

Mówi Pan o argumentach i przekonywaniu… Proponuję, abyśmy na chwilę się od tego powstrzymali i zaczęli po prostu słuchać. Uważam, że jako ruch pro-life zbyt dużo mówimy, a zdecydowanie za mało słuchamy. Powinniśmy przede wszystkim zrezygnować z nieustannego nadawania komunikatów opartych na sloganach i obrazach. Musimy nauczyć się słuchać – i to na trzech poziomach. Mówiłem o tym podczas otwarcia marszu: słuchać kobiet, które doświadczyły nieplanowanej ciąży lub przeszły aborcję; wsłuchiwać się w świadectwo milczących, zabitych dzieci nienarodzonych; słuchać Boga. Do tego należy dodać jeszcze jedną rzecz, bezpośrednio związaną z Pana pytaniem: musimy słuchać naszych rozmówców, czyli osób niezdecydowanych, znajdujących się pośrodku społecznego sporu. Dopiero z takiej postawy – która jest czymś znacznie więcej niż zwykłą strategią komunikacyjną – możemy naprawdę dowiedzieć się, co drugi człowiek myśli, dlaczego tak myśli i jak do niego dotrzeć. Nie oznacza to oczywiście rezygnacji z własnych przekonań ani ich osłabiania. Chodzi o nawiązanie dialogu i prowadzenie go w taki sposób, aby rozmawiać człowiek z człowiekiem, serce z sercem, a nie argument z argumentem czy stanowisko ze stanowiskiem.

W Holandii każdego roku dokonuje się niemal 40 tysięcy aborcji. Jakie są, Pana zdaniem, główne przyczyny tak wysokiej liczby? Czy odpowiadają za nią przede wszystkim liberalne przepisy, przemiany kulturowe, niewystarczające wsparcie dla kobiet w ciąży, czy też połączenie wszystkich tych czynników?

Niestety, nasz rząd odmawia przeprowadzenia badań nad przyczynami tego zjawiska, dlatego pozostaje nam jedynie formułowanie przypuszczeń. Można jednak wskazać kilka czynników, które prawdopodobnie odgrywają istotną rolę w tym zjawisku. Jednym z nich jest krytyka hormonalnej antykoncepcji ze strony influencerów w mediach społecznościowych. Kolejnym – niepokój związany z sytuacją na świecie, który sprawia, że ludzie obawiają się podejmować decyzję o wychowywaniu dzieci. Z pewnością znaczenie ma również wspomniany wcześniej proces normalizacji aborcji. Nie bez znaczenia są także konkretne zmiany prawne i organizacyjne: zniesienie ustawowego, pięciodniowego okresu na namysł przed aborcją oraz umożliwienie bezpośredniego uzyskania tabletek aborcyjnych za pośrednictwem lekarza rodzinnego.

Młodzi ludzie często zakładają, że argumentacja ruchu pro-life opiera się przede wszystkim na religii. Tymczasem coraz większą rolę odgrywają również argumenty naukowe, biologiczne i odwołujące się do praw człowieka. Czy dostrzega Pan, że młode pokolenie coraz bardziej otwiera się na tego rodzaju argumentację? Co mogłoby sprawić, że młodzi Holendrzy ponownie uznają ochronę życia za jedną z najważniejszych wartości społecznych?

Można i należy korzystać ze wszystkich dostępnych argumentów. W debacie publicznej warto jednak odpowiednio przedstawiać argumenty religijne – jako osobistą motywację, a nie jako uzasadnienie, dlaczego druga osoba również powinna podzielać nasze przekonania. W przeciwnym razie po prostu ją stracimy. Zacznijmy – jak już to wcześniej powiedziałem – od słuchania, zamiast od razu zasypywać innych argumentami.

Marsz dla Życia odbywa się w ciszy, a jego uczestnicy odpowiadają modlitwą nawet na wrogie reakcje kontrmanifestantów. Dlaczego zdecydowaliście się właśnie na taką formę demonstracji? Czy w dzisiejszej, silnie spolaryzowanej debacie publicznej świadectwo spokoju, refleksji i dialogu może okazać się skuteczniejsze niż bezpośrednia konfrontacja?

Tak. Dialog pozwala dotrzeć do serca drugiego człowieka, a tym samym do jego przekonań moralnych, które często są głęboko zakorzenione w osobistej tożsamości. Osiągnięcie tego za pomocą krzykliwych sloganów, a tym bardziej konfrontacyjnych obrazów, jest niezwykle trudne. Decyzję o organizowaniu cichego marszu podjęliśmy dawno temu. Uznaliśmy, że w obliczu tak wielkiego cierpienia, ludzkiego dramatu i śmierci nienarodzonych dzieci nie wypada podnosić głosu i robić hałasu. Cicha manifestacja najlepiej oddaje również nasze dzisiejsze przesłanie: domagamy się uznania prawa do życia, także tego cichego, bezbronnego i nienarodzonego.

Jakie są najważniejsze cele organizacji Schreeuw om Leven na najbliższe lata? Czy dostrzega Pan realną możliwość zmiany holenderskiego prawa aborcyjnego i wzmocnienia ochrony życia od momentu poczęcia? Czego oczekuje Pan w tej kwestii od chrześcijan, organizacji pro-life i polityków w Holandii oraz w pozostałych krajach Europy?

W związku z niepokojem społecznym, jaki wywołała kwestia późnych aborcji, nie można wykluczyć, że politycy podejmą dyskusję na temat obecnej granicy 24. tygodnia ciąży i zdecydują się ją obniżyć. W organizacji Schreeuw om Leven chcemy jednak skoncentrować się na pytaniu znacznie bardziej fundamentalnym: co możemy zrobić jako społeczeństwo, aby ograniczyć, a być może nawet całkowicie wyeliminować zapotrzebowanie na aborcję? Widzimy, że poprzez konkretną pomoc kobietom możemy realnie przyczyniać się do ratowania ludzkiego życia. Dlatego dokładamy wszelkich starań, aby dotrzeć do jak największej liczby kobiet. Naszym zadaniem pozostaje również współpraca z jak największą liczbą chrześcijan, Kościołów, organizacji pozarządowych i polityków. Chcemy wspólnie działać na możliwie wielu płaszczyznach, aby ułatwiać kobietom wybór – wybór życia.

Dziękuje za rozmowę.

BIO: Arthur Alderliesten (ur. 1979) – holenderski działacz pro-life, teolog i etyk, dyrektor chrześcijańskiej organizacji Schreeuw om Leven („Krzyk o Życie”), działającej na rzecz ochrony życia od poczęcia oraz pomocy kobietom w trudnych sytuacjach związanych z nieplanowaną ciążą. Wcześniej kierował holenderskim Stowarzyszeniem na rzecz Ochrony Dziecka Nienarodzonego (VBOK). Jest również związany z Instytutem prof. G.A. Lindeboona, zajmującym się etyką w medycynie. Autor publikacji poświęconych ochronie życia, etyce chrześcijańskiej i aborcji.W 2024 roku został wybrany do Komitetu Wykonawczego europejskiej federacji One of Us, skupiającej organizacje działające na rzecz ochrony życia. W swojej działalności podkreśla znaczenie dialogu społecznego, chrześcijańskiego świadectwa oraz konkretnej pomocy kobietom, opowiadając się za budowaniem kultury szacunku dla każdego ludzkiego życia.

Henryk Piec
Henryk Piec
h.piec@merkuriusz24.pl

Wesprzyj portal Merkuriusz24.pl

Jeśli spodobał Ci się ten tekst i chcesz nas wesprzeć, możesz wpłacić symboliczną kwotę na rozwój całego naszego portalu. Każda pomoc pozwala nam tworzyć więcej wartościowych treści i wspiera pracę całej redakcji. Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Subskrybuj

spot_imgspot_img

Popularne

Więcej w temacie
Powiązane tematy

Marian Banaś: Partie traktują państwo jak łup!

Przez lata działał w instytucjach państwa, był ministrem w...

Kiedy prawo spóźnia się o 48 godzin. Anatomia samosądu w Namur

Złożył zawiadomienie, a 48 godzin później zaatakował recydywistę. Sprawa Gregory’ego Lenociego obnaża paraliż instytucji i zmusza do pytania: gdzie kończy się granica zaufania do wymiaru sprawiedliwości?

Belka w oku reformatora. Gdzie krytyka Kościoła staje się pogardą? – Ks. Janusz Chyła

Oczyszczenie czy wyższość elit? Ks. Janusz Chyła bezkompromisowo o granicach reform: krytyka Kościoła jest konieczna, lecz kpina z prostej wiary rani wspólnotę. Pogarda nigdy nie ma usprawiedliwienia.

Papież nie jest po to, by wymieniać uprzejmości z celebrytami!

Przyczynek do wywiadu. Spotkanie Patti Smith z papieżem Leonem...