28 sierpnia 1920 r. Naczelny Wódz Józef Piłsudski wydał rozkaz przegrupowania sił w związku z przygotowaniem działań nad Niemnem. Piłsudski postanowił przeprowadzić kolejną wielką operację przeciwko bolszewikom nazwaną później bitwą nadniemeńską.
Klęska wojsk Tuchaczewskiego w bitwie warszawskiej uznano w Moskwie za czasowe niepowodzenie, które nie przeszkodzi w zrealizowaniu strategicznego planu jakim było nie tylko opanowanie Polski, ale połączenie się bolszewickiej Rosji z „rewolucją niemiecką” i opanowanie Europy.
Po stronie bolszewickiej podjęto przygotowania do ponownego uderzenia. Lenin na posiedzeniu IX Konferencji partii bolszewickiej (wrzesień 1920 r.) powiedział: „Dyplomaci, którzy liczyli na naszą słabość. Zawiedli się w swoich rachubach, udowodniliśmy , że Polska nie może nas pokonać, my natomiast byliśmy i jesteśmy niedalecy od zwycięstwa”.
W połowie września Tuchaczewski otrzymał znaczące uzupełnienia sił i zdanie przygotowania nowej wielkiej ofensywy na Zachód.
W tym czasie Piłsudski pracował nad koncepcją unicestwienia wojsk Tuchaczewskiego. Naczelny Wódz zdawał sobie sprawę, że zwycięstwo w bitwie warszawskiej nie było rozstrzygające w wojnie z Rosją. Dlatego scena kończąca film Jerzego Hoffmana „1920. Bitwa Warszawska”, gdy Lenin pod wpływem wiadomości o klęsce pod Warszawą niszczy mapę na której zobrazowano plan zdobycia Polski jest nieprawdziwa. Tak mógłby się Lenin
Bitwa nadniemeńska trwała od 20 do 28 września 1920 r. Był to wielki sukces militarny Polski, drugi po bitwie warszawskiej i decydujący o zwycięstwie w wojnie z bolszewikami. Tak więc ta bitwa bardziej zasługuje na miano 18. bitwy decydującej o losach świata.
A jednak z powodów niezrozumiałych tego zwycięstwa nie ma w świadomości współczesnych Polaków.
Zwycięstwo nad Niemnem przyćmiła pamięć „cudu nad Wisłą” i niekończące się spory, kto był faktycznym zwycięzcą pod Warszawą – Piłsudski, Rozwadowski, a może Weygand.
Czy brak zainteresowania batalią nadniemeńską wynika z tego, że tam nie ma wątpliwości, iż autorem koncepcji bitwy i dowodzącym wojskami był Piłsudski a wykonującym jego rozkazy gen. Edward Śmigły-Rydz?
* tytuł pochodzi od redkacji M24
