Kultura – to magiczne słowo, które wielu politykom kojarzy się chyba z czymś tak odległym, jak możliwość wygrania wyborów bez obietnic bez pokrycia. Dla niektórych to pewnie coś na kształt egzotycznego owocu, o którym słyszeli, ale nigdy nie widzieli. A przecież kultura jest jak tlen dla społeczeństwa: niewidzialna, a jednak niezbędna.
Zacznijmy od podstaw – czym w ogóle jest ta tajemnicza kultura? Otóż, to coś więcej niż balet, opera czy muzealne eksponaty. Kultura to sposób, w jaki mówimy „dzień dobry” sąsiadce (nawet tej, która co rano rzuca spojrzenia jak z horroru). To umiejętność powiedzenia „przepraszam” bez zaciśniętych zębów. To też zrozumienie, że koncert Chopina to nie odpowiednie miejsce na debatę o budżecie.
Politycy często wydają się zapominać, że kultura to nie tylko „miękkie umiejętności”, które można zignorować w pogoni za twardymi danymi i suchymi faktami. To właśnie kultura pomaga zrozumieć drugiego człowieka, wprowadza odrobinę empatii do zimnych korytarzy władzy. Może warto, aby nasi wybrańcy narodu odwiedzili teatr nie tylko w trakcie kampanii wyborczej, kiedy to obowiązkowo zasiadają w pierwszych rzędach z wymuszonym uśmiechem?
Wyobraźmy sobie, że politycy naprawdę wzięliby sobie do serca lekcje kultury. Może wtedy, zamiast krzyczeć na siebie w trakcie sejmowych debat, zorganizowaliby wspólną dyskusję przy kawie i ciasteczkach? A może nawet, o zgrozo, nauczyli się słuchać innych? W końcu, jak mawiał Oscar Wilde, „niewielu ludzi potrafi rozmawiać, a jeszcze mniej słuchać”.
Kultura mogłaby również nauczyć naszych polityków, że kłamstwo ma krótkie nogi. W literaturze, bohaterowie, którzy oszukują, zazwyczaj kończą źle – co za piękna lekcja do przyswojenia! Wyobraźmy sobie świat, w którym politycy mówią prawdę i dotrzymują obietnic. To byłby prawdziwy cud, porównywalny chyba tylko z ujrzeniem Yeti na warszawskiej Starówce.
A teraz czas na małą dygresję – wyobraźmy sobie polityka na lekcji baletu. Elegancki pan w garniturze, próbujący zrobić piruet. Trochę komiczne, trochę tragiczne, ale przede wszystkim edukacyjne. Bo tak jak w balecie, w polityce potrzebna jest harmonia, precyzja i równowaga. Może więc zamiast kolejnych nudnych szkoleń, warto zafundować politykom kilka lekcji tańca?
Kultura to również sztuka kompromisu. W dramatach Szekspira nikt nie wygrywa wszystkiego. Może warto, aby nasi politycy czasem zrezygnowali z bycia Hamletem i spróbowali być, choć przez chwilę, bardziej jak Miranda z „Burzy” – pełni nadziei, że jednak można coś zmienić na lepsze.
Nie zaniedbując istoty, dodamy jeszcze odrobinę pikantnego sosu do naszego kulinarnej metaforyki: wyobraźmy sobie, że naszymi politykami kieruje nie twardy umysł, ale skłonność do potyczek słownych na platformach społecznościowych. Zamiast dyskretnych rozmów przy filiżance herbaty, widzimy ich w gorących wymianach zdań na portalu społecznościowym X czy Facebooku. To jak zamiast degustować wykwintne danie, chlapać się z zapałem w ketchupie.
Wirtualna polityka na Twitterze to czasem wygląda jak szkolne sztuczki gimnastyczne na festynie: wszyscy kręcą się wokół, machają rękoma, ale nikt nie wie, co to ma znaczyć. Zamiast mądrej wymiany argumentów, dostajemy przyspieszoną wersję walki na pięści, gdzie ilość znaków zastępuje jakość myśli. Może czas, aby nasi politycy rzucili na chwilę smartfony i zamiast kibicować kolejnym memom, zaczęli czytać książki? Może wtedy ich 280-znakowe głosy zaczęłyby brzmieć trochę mądrzej niż komentarze pod postami, które robią na fejsie? Bo przecież kultura to nie tylko wiedza o wielkich dziełach sztuki, ale także umiejętność komunikacji.
Niestety, mam wrażenie, że dzisiejsza polityka odzwierciedla stan w jakim znajduje się nasza kultura. Pomijając, że pani polityk(polityczka?) chwaląca się otwieraniem piwa zębami idealnie wpasowuje się w obraz dzisiejszych czasów, w których programy promujące degeneratów i półgłówków pobijają relokordy oglądalności. Ot taki danse macabre. Z programu satyrycznego: „Jest jak jest, lepiej nie będzie.”