Czy marszałek Czarzasty może – jakby w zastępstwie prezydenta Nawrockiego – przyjąć ślubowanie od powołanych sędziów TK? Prof. Safjan twierdzi, że tak!
„Konstytucja mówi, że sędziego TK wybiera Sejm i to w zasadzie jest akt konstytutywny (tworzący określony stan prawny – „wybór” sędziego TK).
Najlepsze jest to, że Konstytucja nie przewiduje takiej czynności jak odebranie ślubowania. Jest to element wprowadzony ustawą i to w ten sposób, że przystąpienie do wykonywania obowiązków musi być poprzedzone ślubowaniem przed Prezydentem.
Ja jestem legalistą i stoję na stanowisku, że przepisy, które formułują coś expressis verbis, nie powinny podlegać „fikołkom” myślowym (które coraz częściej uczona jurysprudencja nazywa „wykładnią”). Ślubowanie przed Marszałkiem dopuszczałbym tylko w sytuacji art. 131 Konstytucji (niemożność sprawowania urzędu), a i to z wielką ostrożnością.
Z drugiej strony Prezydent (moim skromnym zdaniem) nie powinien utrudniać lub odmawiać „przyjęcia ślubowania” bo ten czyn też jest niezgodny z prawem. Jeżeli wybór pochodzi od właściwego organu, to odebranie ślubowania jest obowiązkiem Prezydenta.
Akt ślubowania nie ma charakteru konstytutywnego, ma raczej charakter quasi deklaratoryjny (potwierdzający stan prawny), który jest wymagany do objęcia urzędu. By to zrozumieć, można użyć analogii ze sprawy nabycia spadku. Sąd czy notariusz nie tworzą uprawnienia spadkobiercy do spadku (bo to wynika akurat z ustawy i konstytuuje się ze śmiercią spadkodawcy), ale tylko zaświadczają, kto jest powołany do spadku”.
